اين هفته ، هفته ي پيوند اوليا و مربيان بود .در مدارس انتخابات انجمن برگزار وچند نفر از اوليا عضو انجمن مدرسه مي‌شوند . پيشرفت كشورهاي صنعتي در قرن 18  باعث شد تا خانم‌ها نيز در كنار آقايان  وارد بازار كار شوند .ومشكلي در مدارس به وجود بيايد پدران ومادران هر دو سر كار بودند و به كودكان توجهي نمي شد. تا آنكه طرح انجمن‌هاي خانه و مدرسه در اين كشورها اجرا شد . در ايران براي نخستين بار انجمن هاي اوليا و مربيان در سال 1326 تشكيل شد و تقريباً در اين 60 سال هيچ تغييري نداشته است .حال آنكه در آن سالها حدود 10 درصد مردم ايران باسواد بودند وتعداد دانش آموختگان دانشگاه كمتر از هزار نفر بود. يكي از مشكلات اين انجمن ها اين است كه فعاليت هر مدرسه معلوم است . معلم ها ، ساعات ورود و خروج ، مطالبي كه بايد تدريس شود و بودجه مدرسه را آموزش وپرورش تعيين مي‌كند و انجمن نقش چرخ پنجم را در اين گردونه بازي مي‌كند .مهمترين انتظاري كه مديران مدارس از انجمن دارند تامين بودجه براي كارهاي عمراني مدارس مانند ايزوگام پشت بام وآسفالت حياط است.برخي از مديران نيز سعي مي‌كنند با شناخت اوليا پولدار يا مسئول با توصيه‌هاي انتخاباتي آنها را وارد انجمن كنند تا بعد با بهره از پول يا نفوذ آنها فعاليت هاي عمراني را آْسانتر انجام دهند. در سه چهار سال اخير 2 فعاليت نوين بر دوش انجمن‌ها نهده شده است .تدارك بودجه براي روز معلم وديگري افطاري ماه رمضان .

مدتي است در حال طراحي وبلاگ  جديدي به نام بانك وبلاگ‌هاي آموزشي  هستم . تا در آن به معرفي وبلاگ‌هاي معلمان و مدارس بپردازم همانطوري كه از نام وبلاگم مشخص است اين مجموعه شامل سايت نمي شود علاوه براين فرهنگياني كه موضوعات وبلاگ آنها راجع به مدرسه نباشد جزو اين ليست قرار نمي‌گيرند البته هنوز در ابتداي اين راهم و افراد مختلف بايد  در اين باره نظر بدهند واگر وبلاگ به درد بخوري ديدند معرفي نمايند . در ضمن طراحي بخش بالاي وبلاگ را مهدي صالحي معاون كانون شهيد بني طبا انجام داده است .

ماه مبارك رمضان هم تمام شد. مسئولان نيروي انتظامي مي گويند جرايم در اين ماه حدود 30 درصد كاهش پيدا كرد و از طرحي به نام استمرار معنويت ماه رمضان سخن مي گويند .اينكه بدون صرف هيچ هزينه‌اي اين اتفاق بيفتد بسيار ارزشمند است . رمضان و تاثيرات تربيتي آن موضوعي نيست كه امسال و در ايران رخ داده باشد طرح بين‌المللي رمضان براي هزار وچهارصد و بيست و هفتمين بار در جهان و بدون هيچ تغييري اجرا مي‌شود تاثير آن ربطي به زبان ، آداب و توسعه يافتگي جامعه هم ندارد .ما فرهنگيان نيز در مدرسه شاهديم كه در اين ماه دانش‌آموزان مودب تر و كم شرورتر مي شوند. اما چگونه است فرمانهاي تربيتي پروردگار مانند نماز وروزه بعد از هزار و چهارصد سال تاثير خويش را از دست نمي دهد اما آنچه كه از سوي آموزش وپرورش  براي رشد وتربيت دانش آموزبخشنامه مي‌شود بعد از يكي دو سال نياز به تغييرات اساسي دارد؟ به گمان من همانگونه كه انسان تلاش مي‌كند تا با نگاه به پرندگان وسايل پروازي بسازد بايد نظام تربيتي خداوند را نيز مورد بازشناسي قرار دهد و طبق اصول آن نظام پرورشي اسلامي را تدوين كند   برخي از اين اصول عبارتند از :

 1 – آسان گيري براي عموم وتعيين تكاليف سخت و البته داوطلبانه براي خواص

انجام واجبات ديني چندان سخت نيست تمام 17 ركعت نماز روزانه را در 10 دقيقه مي‌توان خواند .روزه هر چند در برخي از فصول اندكي مشكل مي نمايد اما بعد از دو سه روز به امري عادي بدل مي شود و در صورتي كه فصل تابستان باشد با يك سفر 20 كيلومتري موضوع به فصلي ديگر منتقل مي شود و....اما همين تكاليف داراي مستحبات ويژه‌ايست كه مردم مي‌توانند آن را اجرا كنند مثلاً 17 ركعت نماز 54 ركعت نافله دارد وذكرها.... ويا براي هر روز ماه رمضان سوره‌ها و دعاهاي بسياري سفارش شده است .

2 – نظارت از درون

ملاك پذيرفتن و انجام كارها دروني است و هر فرد خود مسئول كارهاي خويش است . يك نفر مي‌تواند مسلمان باشد اما روزه نگيرد و نماز هم نخواند . و ديگر اعمال را هم انجام ندهد و هيچ فردي نمي‌تواند تشخيص دهد كه آيا او  فرايض را انجام مي‌دهد يا نه . حتي پاداش نمازها و ساير عبادات نيز بستگي به درون افراد دارد ممكن نماز يك فرد پذيرفته شود و يا چون به شرك و ريا آلوده است  گناه نوشته شود ويا..

3 – همراهي عمل با ذكر

در اسلام دانستن احاديثي در باره‌ي نمازه و روزه و ساير عبادات هيچ ثوابي ندارد .بلكه ارزشمندي آن هنگامي‌است كه با عمل همراه شود .- برخلاف آموزش وپرورش كه درسها به كتبي و شفاهي تقسيم‌بندي مي‌شود. و فردي ممكن است علوم را خوب از بر كند ولي نتواند مسائل علمي را تجزيه و تحليل كند و يا در درس ديني آيات و روايات بسياري را از حفظ كند و در كنكور صددرصد تست‌ها را پاسخ دهد اما هيچ اعتقادي به آنها نداشته باشد .

4 – راهي براي جبران

در اسلام هميشه راههايي براي جبران اشتباهات وجود دارد مثلاً اگر فردي نماز نخواند و روزه نگرفت مي‌تواند با قضا وكفاره جبران كند وديگر عبادات نيز چنين است و حتي اگر فردي تمام عمر در طريق ضلالت گام برداشت با توبه راهي براي بازگشت وجود دارد .- در آموزش وپرورش اگر فردي روز كنكور بيمار شد چه مي‌تواند انجام دهد سال بعد و بعد سربازي وبعد دورشدن از دانشگاه و...-

5 –فردگرايي در كنار گروه

اگر چه  در دين اسلام كارنامه‌هاي افراد فردي است اما تمامي عبادات به گروه وجمع ارتباط دارد. نمازجماعت ، نماز عيد فطر وحج  كه گروهي و بين‌المللي است وخمس وزكات كه جابه‌جايي ثروت از فرد به سوي افراد مستحق است.

آنچه نوشتم بي‌هيچ تحقيق وپژوهشي بود شايد افرادي در اين باره به تحقيق بپردازند ونظامي متناسب باشرايط زمان استخراج نمايند.

1-  در 2سال گذشته  سازمان تربيت ‌بدني  به صورت رسمي حدود 10 ميليارد تومان به 2 باشگاه استقلال و پيروزي كمك كرده است .باشگاه پيروزي اعلام كرده هنوز حدود 6 ميليارد تومان بدهكار است وبايد دولت كمك كند .باشگاه استقلال هم با مديريت جديد در حال محاسبه‌ي ميزان كسري بودجه است . سال قبل مصطفي دنيزلي يك ميليارد تومان گرفت تا براي يك فصل – حدود 8 ماه – مربي پيروزي باشد . بازيكنان  اين دو تيم نيز در سال جديد براي يك فصل قراردادهايي بين 100 تا 150 ميليون تومان با باشگاه بستند اگر هرتيم 25 بازيكن داشته باشد و هر نفر براي يك فصل 100 ميليون تومان دريافت كند مي شود 2 ميليارد و500 ميليون تومان .

سرانه ورزشي هر دانش‌آموز 250 تومان است . –  از مدير مدرسه اي پرسيدم گفت 50 تومان از دو سه نفر از معلمان ورزش پرسيدم گفتند نمي‌دانيم معمولاً در مدرسه آن قدر كارهاي ضروري وجود دارد كه اين پول اندك هم خرج ديگري مي شود.از  مسئول تربيت بدني شهرستان پرسيدم گفت امسال وپارسال چيزي به مدارس نداده ايم اما 2 سال قبل 200 تومان بود .-  يعني يك مدرسه با 200 دانش آموز سالانه حدود 50 هزار تومان بودجه ي ورزشي دارد. يعني بودجه اي كه سازمان تربيت بدني به مصطفي دنيزلي مي‌دهد برابر است با بودجه ورزش2000مدرسه‌ي 200 نفري . يعني ايران براي كشف وپرورش استعدادهاي 400 هزار كودك و نوجوان ايراني همان‌قدر خرج مي‌كند كه براي آوردن يك مربي ترك .

                                                                    شعر

         اگر آن ترك فوتبالي به دست آرد دل ما را    

                                     براي جذب آن بخشم  يك ميليارد تومان را .

3 –سازمان تربيت بدني براي 2 سال 15 ميليارد تومان به 2 باشگاه استقلال وپيروزي كمك مي كند . بودجه‌ ورزشي 4 سال 15 ميليون دانش‌آموز ايراني – هر نفر 4 سال 1000 تومان -  هم 15 ميليارد مي شود يعني اگر اعتباري كه دولت به اين 2 باشگاه مي‌دهد به مدارس برسد ناگهان بودجه هر مدرسه 4 برابر مي شود.

4 –شايد بگوييد ورزش حرفه‌اي پول حرفه‌اي مي‌خواهد . اما سخن اينجاست كه دولت نبايد خرج باشگاه را بپردازد .يك باشگاه خصوصي هر قدر مايل است مي‌تواند براي خريد بازيكن ومربي بپردازد اما از بودجه‌اي كه سهم همه ي مردم است هرگز .

6 – حدود 10 سال قبل دكتر محمدرضا سركار آراني به ژاپن رفت . در كتابي كه او در باره آموزش وپرورش ژاپن نوشته است آمده است كه تقريباً تمام مدارس اين كشور استخر سرپوشيده و سالن ورزشي و زمين چمن دارند . ما اگر به همين سرعت كه به پيش يا پس مي رويم به پس يا پيش برويم چند سال ديگر به اين استانداردها دست پيدا مي كنيم . سال گذشته خبري خوشحال كننده منتشر شد 4 هزار مدرسه ايران سرويس بهداشتي ندارد يعني دانش‌آموزان ما حتي براي نقطه‌چين كردن !! در مدرسه با كمبود امكانات مواجه است چه برسد به شناسايي وكشف استعدادهاي علمي، هنري يا ورزشي‌اش .

امروز روز جهاني كودك است . خوشبختانه در ايران هم امروز روز جهاني كودك است . – ديروز روز جهاني معلم بود !!! – گمان مي‌كنم اولين كودكان دنيا فرزندان آقاي آدم و خانم حوا بودند . در روزگاري كه پيش‌دبستاني و مدرسه و تام وجري و حتي روانشناس كودك نباشد اگر بخواهي بچه ات را مطابق روز تربيت كني خيلي سخت است تو بايد آدم باشي تا اين چيزها را درك كني . اما تا حدود 100 سال قبل همه فكر مي‌كردند كه بچه ها همان آدم بزرگ هستند كه يك كم كوچك هستند و بعد كم كم بزرگ مي‌شوند به همين خاطر لباس بچه‌ها مثل لباس آدم بزرگ‌ها بود. شما اگر عكس دانش آموزان روزگار قاجار وبعد از آن را ببينيد فكر مي‌كنيد چرا لباس‌هاشان اينجوري است .در مكتب‌خانه حتي كتابهاي آدم بزرگ‌ها را مي‌خواندند مثلاً يك بچه‌ي فسقلي بايد گلستان يا كليله ودمنه مي‌خواند .در ايران حدود پنجاه شصت سال است برخي ها فهميده اند داستان كودك با بچه فرق دارد . كانون پرورش فكري كودكان وكتابهاي ويژه كودك درست شده وخيلي از اتفاقات ديگر كه به آن اشاره نمي‌كنم .اما گمان كنم تنها ارگان ونهادي كه هنوز ملتفت نشده دنياي كودكان وبزرگترها با هم فرق دارد آموزش وپرورش است .- كه البته چندان هم مهم نيست !!!-  تنها تفاوت دبيرستان ومدارس ابتدايي ما فقط تابلوي آن است .خيلي از مدرسه‌ها هم دوشيفت است يعني دانش‌آموز سوم راهنمايي روي همان ميز ونيمكتي مي نشيند كه صبح دانش‌ آموز اول ابتدايي نشسته است .حالا شايد بگوييد امكانات نيست اما مدارس مستقل هم همينطور است .واين نكته در همه‌ي اركان اين وزارت ساري است .مثلاً در مسابقه پرسش مهر از دانش آموز ابتدايي پرسيده مي شود موانع مهرورز در جهان چيست ؟؟؟؟ از دانش آموز دبيرستاني هم همين .از معلمي كه كارشناسي ارشد دارد هم همين سوال پرسيده مي‌شَود .در حالي كه بايد طرح سوال بايد براي هر دوره متفاوت باشد مثلاً از دانش آموز دوره ي ابتدايي بايد پرسيد گربه اي جوجه‌ي محترم شما را مي‌خورد و بعد وقتي يك روز وارد اتاق مي‌شويد ملاحظه مي‌كنيد اين گربه‌ي عزيز خواب است شما چه مي‌كنيد و يا به آن گربه چه مي‌گوييد.  

پيدا كردن رابطه بين بانك و مدرسه كار سختي است .حتي گاهي وقتها  مقابل هم قرار دارند .مثلاً مي‌گويند علم بهتر است يا ثروت .سهراب سپهري هم وقتي مي‌خواهد كاريكاتور موقعيت درست كند مي‌گويد ساده باشيم در باجه ي بانك . از لحاظ ساختماني ،  زيباترين ، محكم‌ترين و شيك ترين ساختمانهاي دولتي  هر شهر ايران بانك است . اين در حالي است كه بسياري از مدارس ، ساختماني قديمي و فرسوده دارند و با مشكلاتي مانند استفاده از بخاري نفتي و سيستم هاي گرمايشي وسرمايشي  مواجه‌اند . در يك بانك كه 13 تا كارمند  دارد 16 تا رايانه و تعدادي دستگاه كپي و وسايل ديگر به چشم مي‌خورد. اين در حالي است كه بيشتر مدارس ايران يك رايانه دارد كه در دفتر مدرسه است . از لحاظ حقوق و مزايا  هم بين معلمان و كارمندان بانك هميشه فاصله هست . و همان قدر كه داشتن شغل دوم براي بانكي‌ها عجيب است نداشتنش براي فرهنگيان شگفت‌آور .

يكي از روشهايي كه براي پيشرفت آموزش وپرورش از آن استفاده مي شود «آموزش وپرورش تطبيقي » است . در اين شيوه محققان با مقايسه ي 2 يا چند  آموزش وپرورش، به نقاط قوت وضعف هر يك پي مي برد . البته بررسي آموزش وپرورش‌ هاي پيشرو نتايج بهتري دارد .  «دكتر محمدرضا سركار  آراني »  استاد دانشگاه علامه ي طباطبايي 12 سال قبل - 1995- براي مطالعه ي آموزش وپرورش ژاپن به اين كشور رفت .و در باره تحقيق و بازديد خود كتابي نوشت .مطالعات او از اين لحاظ كه بر اساس مشاهده است بر تحقيقات كتابخانه‌اي برتري دارد . اما به دليل اينكه او استاد دانشگاه است نه يك معلم  ، كمتر به تطبيق آنچه در ژاپن مشاهده كرده و آنچه در مدارس ايران مي گذرد پرداخته است . خلاصه‌اي از اين كتاب 130 صفحه‌اي را بخوانيد . آنچه گاه بين 2 خط فاصله نوشته نظرات من است .